VŨ TRỤCREATOR
02 / 12Nguyên mẫu thương hiệu

the rebel

người thách thức

Thương hiệu của bạn bắt đầu từ một chữ “không”: không chấp nhận cách cả ngành vẫn làm chỉ vì xưa nay vẫn thế. Người ta tìm đến bạn vì họ cũng đã chán, và cần một người dám nói ra trước.

Nhóm động lực · Dấu ấn

Muốn để lại dấu ấn, dám mạo hiểm để thay đổi điều gì đó.

01Chân dung

bạn là kiểu người nào

Bạn có một chiếc radar bẩm sinh dò ra những thứ vô lý: lời khuyên ai cũng lặp lại mà chẳng ai kiểm chứng, quy tắc ngầm của ngành, những chuẩn mực tồn tại chỉ vì có lợi cho ai đó. Người khác thấy rồi tặc lưỡi cho qua. Bạn thì không nuốt trôi được. Bạn phải nói ra, và thường nói thẳng hơn mức người ta thấy thoải mái.

Nội dung của bạn vì thế có một thứ rất hiếm: lập trường. Giữa một newsfeed toàn những bài ai đọc cũng gật, bài của bạn khiến người ta phải chọn phe. Một số bỏ theo dõi. Số còn lại thở phào vì cuối cùng cũng có người nói hộ điều họ nghĩ bấy lâu. Bạn trao cho họ sự cho phép: được chán lối mòn, được làm khác, được thôi giả vờ.

Nỗi sợ thầm kín của bạn là trở nên vô hại: nói mà chẳng ai buồn phản ứng, bị thuần hóa dần, rồi một ngày nhận ra mình đang viết những bài tròn trịa giống hệt thứ mình từng chê. Nỗi sợ ấy giữ cho bạn sắc bén. Nó cũng dễ đẩy bạn vào thế cứ phải chống một cái gì đó thì mới thấy mình còn là mình.

Khi làm đúng, bạn không phá cho vui. Bạn dỡ một bức tường để người phía sau có lối đi: một cách định giá khác, một kiểu khóa học khác, một lối làm nghề không phải đóng kịch. Khán giả của bạn không đông bằng những kênh chiều lòng số đông, nhưng gắn bó như một bộ lạc. Họ mua vì tin vào điều bạn đại diện, trước cả khi đọc kỹ bạn bán gì.

“The reasonable man adapts himself to the world: the unreasonable one persists in trying to adapt the world to himself. Therefore all progress depends on the unreasonable man.”
George Bernard Shaw
02Phần lõi

điều gì dẫn dắt bạn

01Khát khao

Lật đổ những thứ đã hết tác dụng nhưng vẫn được tôn thờ, để mình và người khác được tự do làm theo cách đúng hơn.

02Món quà bạn mang lại

Cảm giác được cởi trói. Rời khỏi nội dung của bạn, người ta thấy mình có quyền nghi ngờ, quyền từ chối, và không còn là người duy nhất thấy chuyện này vô lý.

03Giá trị

Tự do, sự thật không tô vẽ, dám chịu trách nhiệm cho lời mình nói. Bạn thà bị ghét vì nói thật còn hơn được quý vì im lặng.

04Cách tiếp cận

Gọi tên thứ đang hỏng, chỉ ra ai hưởng lợi từ nó, tạo một cú sốc đủ mạnh để người ta tỉnh ra, rồi đề xuất một lối khác.

05Nỗi sợ

Bất lực và vô hại: tiếng nói không tạo ra thay đổi nào, hoặc bị đồng hóa thành chính thứ mình từng chống.

06Nguồn năng lượng

Khoảnh khắc một “chân lý” lung lay. Mỗi lần ai đó nhắn “nhờ bạn mà mình dám bỏ cách cũ”, bạn biết cú đập của mình đã trúng chỗ.

03Mạnh và mù

lợi thế và cái bẫy

Điểm mạnh

  • Không thể bị lẫn

    Trong thị trường mà nội dung ngày càng giống nhau, một lập trường rõ là cách định vị rẻ và bền nhất. Người ta có thể không đồng ý với bạn, nhưng họ nhớ bạn, và nhớ chính xác bạn đứng về phía nào.

  • Dựng được bộ lạc

    Người theo dõi bạn gắn với nhau bằng một thứ mạnh hơn sở thích: cùng chán một điều. Tệp này bênh bạn khi có tranh cãi, tự đi giới thiệu bạn, và ở lại rất lâu.

  • Thấy vết nứt trước người khác

    Vì luôn hỏi “tại sao phải thế”, bạn nhận ra sớm những mô hình sắp lỗi thời và những nhu cầu chưa ai phục vụ. Nhiều sản phẩm tốt nhất của một Người thách thức sinh ra từ đúng điều họ bực mình nhất.

Điểm mù

  • Chống thì rõ, xây thì mờ

    Khán giả biết rất rõ bạn ghét gì, nhưng không chắc bạn đề xuất gì thay vào. Phê phán hút chú ý, còn thứ người ta trả tiền là lối ra. Thiếu nó, bạn chỉ là một người bình luận hay.

  • Nghiện phản ứng

    Bài gắt luôn nhiều tương tác hơn, và thuật toán thưởng cho điều đó. Dần dần bạn chọn đề tài theo độ gây sốc thay vì độ quan trọng, giọng mỗi lúc một gay gắt, còn người đọc thì mệt dần.

  • Coi bán hàng là thỏa hiệp

    Bạn sợ làm phễu, viết trang bán hàng, chạy quảng cáo sẽ biến mình thành thứ mình từng chê. Kết quả là có tiếng mà không có miếng, hoặc tự phá giá chỉ để chứng minh mình “không như họ”.

Khi đi quá đà

Khi đi quá đà, Người thách thức phá vì thích phá. Cái gì phổ biến cũng thành đáng khinh, ai thành công cũng bị coi là bán mình, và sự tàn nhẫn được khoác tên “thẳng thắn”. Bạn đốt cả những cây cầu mình cần, rồi đứng một mình giữa đống gạch vụn mà gọi đó là tự do. Nổi loạn không có mục đích thì chỉ là một kiểu làm dáng.

Niềm tin cốt lõi

Người thách thức tin rằng nhiều luật lệ còn tồn tại chỉ vì chưa ai dám hỏi “tại sao”, và muốn có cái mới thì phải có người chịu dỡ cái cũ xuống.

04Chất giọng

bạn nên nói thế nào

Thẳng, sắc, không rào đón, có chút ngạo nghễ. Giọng của một người bạn nói thật vào mặt bạn rồi rủ đi làm cách khác, không phải một kẻ đứng ngoài chửi đổng.

Nên

  • Nêu quan điểm ngay câu đầu, gọi đúng tên thứ bạn phản đối, rồi đưa lý lẽ và ví dụ thật.
  • Đánh vào ý tưởng, quy tắc, hệ thống. Chừa con người ra.
  • Kết bằng lối thay thế: “thay vì làm X, hãy thử Y”, để cú đập của bạn mở ra một cánh cửa.

Tránh

  • Công kích cá nhân, mỉa mai người mới, bêu tên ai đó để câu tương tác.
  • Phản đối chỉ vì nó đang phổ biến, khi bạn chưa có lý lẽ của riêng mình.
  • Chửi thề và gây sốc thay cho lập luận. Sốc mà rỗng thì chỉ dùng được một lần.
05Nội dung

bạn nên làm gì

Ba tuyến nội dung

01

Lật một “chân lý” của ngành

Chọn lời khuyên ai cũng lặp lại và chỉ ra nó hỏng ở đâu, ai được lợi khi bạn tin nó. Ví dụ: “Vì sao mình không khuyên ai ‘đăng đều mỗi ngày’ nữa”, “Khóa học giá rẻ như cho đang làm hỏng người học thế nào”.

02

Tuyên ngôn và những điều bạn từ chối

Viết rõ bạn đứng về phía nào và không làm gì, dù có tiền. Ví dụ: “5 kiểu khách hàng mình không nhận”, “Những chiêu bán hàng mình sẽ không dùng, kể cả khi chúng hiệu quả”. Đây là bộ lọc khách tốt nhất của bạn.

03

Bằng chứng từ lối đi ngược

Cho thấy cách làm khác của bạn ra kết quả thật. Ví dụ: “Một năm không chạy quảng cáo, không giảm giá: doanh thu của mình ra sao”, “Mình bỏ hẳn [kênh] và chuyện gì đã xảy ra”. Thiếu tuyến này, hai tuyến trên chỉ là ý kiến.

Định dạng hợp nhất

  • Bài quan điểm ngắn, vào thẳng vấn đề
  • Video nói trước ống kính, không bóng bẩy
  • Bài tuyên ngôn ghim đầu trang
  • Livestream, podcast tranh luận

Câu mở bài dùng được ngay

  • Mình sắp nói một điều mà nhiều người trong ngành [ngành] sẽ không thích: …

  • Ai cũng bảo bạn phải [lời khuyên phổ biến]. Mình đã ngừng làm thế từ [thời điểm], và đây là chuyện xảy ra sau đó.

  • [Thứ đang được tung hô] không giúp bạn đâu. Nó giúp người bán nó cho bạn.

06Sản phẩm

bạn bán gì tự nhiên nhất

  1. 01

    Sản phẩm đi ngược thị trường

    Một “anti-course”, một chương trình bỏ hết phần thừa, một cách tính phí khác lệ thường. Hãy đặt tên và mô tả nó bằng chính điều nó từ chối: không bài tập cho có, không upsell, không hứa hẹn viển vông.

  2. 02

    Buổi tư vấn “nói thật”

    Khách mang sản phẩm, kênh hay kế hoạch tới để bạn mổ xẻ không nể nang, rồi chỉ ra nên bỏ gì, giữ gì. Nhiều người sẵn sàng trả tiền để nghe điều mà bạn bè và đồng nghiệp ngại nói.

  3. 03

    Cộng đồng của người chán lối mòn

    Một nhóm trả phí có tuyên ngôn rõ và điều kiện tham gia rõ. Thứ thành viên mua là cảm giác tìm được đồng loại, cùng một nơi để thử cách làm khác mà không bị phán xét.

07Lời khuyên

ba điều nên làm khác đi

01

Mỗi lần phá, để lại một thứ dùng được

Đặt cho mình một luật: bài nào phê phán cũng phải có đoạn “vậy thì làm gì”, ba dòng cũng được. Sau một năm, bạn sẽ có một phương pháp hoàn chỉnh mang tên mình thay cho một danh sách những thứ bạn ghét, và khách hàng có thứ để mua.

02

Chọn kẻ thù là ý tưởng, và chọn cho kỹ

Viết ra một hai điều bạn thật sự muốn thay đổi trong ngành và chỉ đánh vào đó. Chống mọi thứ thì không ai nhớ bạn chống gì. Một kẻ thù rõ ràng, chẳng hạn “nội dung rập khuôn” hay “bán hàng bằng nỗi sợ”, cho thương hiệu của bạn một trục xuyên suốt.

03

Bán hàng theo đúng kiểu của bạn

Kiếm tiền không phản bội điều gì cả. Thứ phản bội là bán theo cách bạn từng chê. Hãy công khai giá, nói thẳng sản phẩm này không dành cho ai, bỏ những chiêu khan hiếm giả. Cách bạn bán chính là một bài phản biện nữa, và là bài thuyết phục nhất.

Trong 7 ngày tới

  1. 1

    Viết tuyên ngôn 5 dòng: bạn chống lại điều gì, vì ai, và đề xuất gì thay thế. Ghim nó lên đầu trang cá nhân.

  2. 2

    Mở lại ba bài phản biện gần nhất, thêm vào mỗi bài một đoạn “vậy thì nên làm gì”, rồi đăng lại.

  3. 3

    Liệt kê ba điều khiến bạn bực nhất ở các sản phẩm trong ngành. Phác thảo một sản phẩm nhỏ sửa đúng một điều trong số đó.

08Sắc thái bổ trợ

nguyên mẫu nên mượn thêm

the rebel +

the magiciannhà ảo thuật

Bù cho chỗ “phá xong rồi sao”. Nhà ảo thuật cho bạn một tầm nhìn về thứ sẽ mọc lên sau khi dỡ cái cũ, để khán giả theo bạn vì một tương lai, không riêng gì vì một nỗi bực.

the rebel +

the jesterngười vui tính

Hạ nhiệt cho sự gai góc. Một câu đùa đúng lúc giúp điều khó nghe lọt tai hơn nhiều, người bị chạm vẫn bật cười được, và bạn đỡ rơi vào thế lúc nào cũng căng như sắp đánh nhau.

Thương hiệu và nhân vật cùng nguyên mẫu

Harley-Davidson · Virgin · Diesel · MTV

Ngành nào cũng cần một người dám hỏi “tại sao phải thế”. Hãy cứ là người đó, và nhớ rằng cú đập đáng giá nhất là cú mở ra được một cánh cửa.

Làm bài test

Lưu ý

Kết quả này để tham khảo và định hướng. Mỗi người có một câu chuyện và nguồn năng lượng riêng, không nằm gọn trong khuôn mẫu nào. Bạn có thể mang nhiều hơn một nguyên mẫu, và chính cách chúng pha vào nhau mới làm nên nét riêng của bạn.

0911 nguyên mẫu còn lại

đọc thêm về những nguyên mẫu khác

01Dấu ấnMuốn để lại dấu ấn, dám mạo hiểm để thay đổi điều gì đó.

02Tự doMuốn tự do đi tìm sự thật, trải nghiệm và ý nghĩa của riêng mình.

03Trật tựMuốn dựng nên thứ gì đó vững chãi, có cấu trúc, tồn tại lâu dài.

04Kết nốiMuốn gắn bó, thuộc về, và làm người khác thấy họ không một mình.

→Bước tiếp theo

từ nguyên mẫu đến một thương hiệu chạy được

Biết nguyên mẫu mới là điểm bắt đầu. Biến nó thành định vị, hệ thống nội dung và sản phẩm có giá rõ ràng là phần việc dài hơn. Đội ngũ Vũ Trụ Creator làm việc 1:1 trên đúng business của bạn, và đi cùng đến khi nó chạy.

Khám phá dịch vụ consulting
  • Định vị và thương hiệu cá nhân
  • Hệ thống nội dung
  • Đóng gói sản phẩm số