VŨ TRỤCREATOR
10 / 12Nguyên mẫu thương hiệu

the everyman

người thân quen

Thương hiệu của bạn đứng trên cảm giác “người này giống mình ghê”. Người ta theo dõi bạn không phải để ngước nhìn, mà vì ở chỗ bạn họ không phải gồng.

Nhóm động lực · Kết nối

Muốn gắn bó, thuộc về, và làm người khác thấy họ không một mình.

01Chân dung

bạn là kiểu người nào

Bạn không lên mạng để làm thần tượng của ai. Bạn viết như đang kể cho bạn bè nghe: chuyện đi làm, chuyện mất khách, chuyện tháng này thu không đủ chi. Không thuật ngữ, không lên gân. Bạn tin rằng chẳng ai hơn ai, và người giỏi thật thì không cần làm cho người khác thấy mình kém.

Chính vì thế, khán giả tin bạn theo kiểu rất riêng: tin như tin một người quen. Giữa một newsfeed đầy ảnh sân khấu và những màn khoe doanh thu, bạn là người nói “mình cũng từng vậy”, và người ta thở ra nhẹ nhõm. Phần bình luận dưới bài bạn giống một bàn trà đá hơn là một khán phòng: ai cũng góp chuyện, chẳng ai sợ hỏi câu ngớ ngẩn.

Nỗi sợ thầm kín của bạn là bị tách khỏi mọi người: bị cho là chảnh, là “giờ khác rồi”, là làm màu. Nó giữ cho bạn khiêm tốn, nhưng cũng khiến bạn tự gọt mình cho vừa với đám đông. Bạn nuốt quan điểm riêng, ngại nhận mình là chuyên gia, và báo giá xong lại tự giảm trước khi khách kịp mặc cả.

Khi làm đúng, thương hiệu của bạn giống quán quen đầu ngõ: không sang, không lạ, nhưng người ta ghé hoài và rủ thêm bạn bè tới. Khách của bạn đến nhờ truyền miệng, ở lại lâu, và hay nói một câu mà quảng cáo không mua được: “mua của người này thấy yên tâm”.

“For every atom belonging to me as good belongs to you.”
Walt Whitman
02Phần lõi

điều gì dẫn dắt bạn

01Khát khao

Được kết nối và thuộc về. Bạn muốn ở giữa mọi người chứ không đứng trên họ, và muốn ai ghé qua chỗ mình cũng thấy được đón.

02Món quà bạn mang lại

Cảm giác được là mình. Ở gần thương hiệu của bạn, người ta thôi gồng, dám hỏi câu cơ bản, dám nhận mình đang chật vật, vì biết sẽ không bị phán xét.

03Giá trị

Bình đẳng, chân thật, tử tế kiểu đời thường. Bạn thà bị chê là giản dị còn hơn được khen nhờ một hình ảnh không phải mình.

04Cách tiếp cận

Sống thực tế, nói tiếng của số đông, tìm điểm chung trước điểm khác, và chọn cách làm vừa sức mà ai cũng theo được.

05Nỗi sợ

Bị bỏ ra ngoài. Bị xem là kiêu, là làm màu, là “không còn như xưa”. Với bạn, nổi bật quá mức nghe giống một cách bị loại khỏi nhóm.

06Nguồn năng lượng

Những tin nhắn kiểu “đọc bài bạn thấy như đọc chuyện của mình”. Và cảnh những người vốn không quen nhau ngồi nói chuyện rôm rả dưới bài của bạn.

03Mạnh và mù

lợi thế và cái bẫy

Điểm mạnh

  • Được tin mà không cần phô trương

    Bạn không khoe nên người ta không đề phòng. Lời giới thiệu sản phẩm từ bạn nghe như một người quen mách nhau chỗ mua tốt. Kiểu niềm tin này khó đo, nhưng chính nó là thứ chốt đơn.

  • Nói điều khó bằng lời dễ

    Bạn giải thích một việc chuyên môn bằng chuyện đi chợ, chuyện dắt xe. Người mới vào nghề, vốn bị các chuyên gia khác làm cho ngợp, tìm thấy ở bạn một cửa vào vừa sức.

  • Cộng đồng tự vận hành

    Vì bạn không ngồi ghế trên, thành viên dám nói chuyện với nhau chứ không chỉ chờ bạn trả lời. Một nhóm như vậy ít phụ thuộc vào thuật toán và giữ chân người ta lâu hơn mọi chuỗi nội dung.

Điểm mù

  • Dễ mến mà khó nhớ

    Bạn tránh nói điều có thể làm ai phật lòng, nên bài nào cũng đúng, cũng dễ chịu, và giống hàng trăm bài khác. Người ta thích bạn nhưng không kể lại được bạn khác gì. Không có góc cạnh thì trí nhớ không có chỗ bám.

  • Định giá bằng nỗi sợ bị chê chảnh

    Bạn tính giá theo mức “chắc không ai phàn nàn” chứ không theo giá trị mình tạo ra. Rồi bạn làm quá sức, kiệt sức, và âm thầm ấm ức với chính những khách hàng mình quý.

  • Giấu nghề sau chữ “bình thường”

    Bạn khiêm tốn tới mức khán giả không biết bạn giỏi việc gì. Họ coi bạn là người bạn dễ thương trên mạng. Tới khi cần thuê người làm thật, họ đi tìm một người dám nhận mình là chuyên gia.

Khi đi quá đà

Khi đi quá đà, Người thân quen hòa tan vào đám đông: gió chiều nào theo chiều ấy, đổi ý theo bình luận, hùa theo số đông để khỏi bị ra rìa. Sự khiêm tốn biến thành tự hạ thấp, rồi quay sang khó chịu với người dám nổi bật, kiểu “tưởng mình là ai”. Bạn được tất cả chấp nhận, với cái giá là chẳng còn gì của riêng mình để họ chấp nhận.

Niềm tin cốt lõi

Người thân quen tin rằng chẳng ai hơn ai, ai cũng xứng đáng có một chỗ để thuộc về, và sự chân thật đi xa hơn mọi lớp sơn bóng.

04Chất giọng

bạn nên nói thế nào

Mộc, ấm, ngang hàng. Giọng của một người bạn cùng nghề ngồi đối diện ở quán cà phê vỉa hè, kể thật chuyện nghề mà không lên lớp ai.

Nên

  • Viết như nói: câu ngắn, từ ngữ hằng ngày, ví dụ lấy từ chợ, từ bữa cơm, từ chuyện đi làm.
  • Dùng “tụi mình”, “ai trong nghề cũng từng”, để người đọc thấy bạn đứng cùng phía với họ.
  • Kể cả chuyện chưa có kết đẹp: tháng ế khách, bài flop, lần báo giá bị từ chối.

Tránh

  • Thuật ngữ tiếng Anh dày đặc và giọng chuyên gia đứng bục.
  • Tự hạ mình liên tục: “mình có biết gì đâu”, “chia sẻ linh tinh thôi”. Nó xóa luôn lý do để người ta trả tiền cho bạn.
  • Nói nước đôi để vừa lòng mọi phía. Gần gũi không có nghĩa là không có chính kiến.
05Nội dung

bạn nên làm gì

Ba tuyến nội dung

01

Chuyện nghề kể thật

Những tình huống ai làm nghề cũng gặp mà ít ai nói ra. Ví dụ: “Lần đầu mình báo giá và bị khách im lặng ba ngày”, “Một ngày làm freelance ở nhà thật ra trông thế nào”. Người đọc thấy mình trong đó, rồi tag bạn bè vào.

02

Cách làm vừa sức

Hướng dẫn cho người bận, ít vốn, không có ekip. Ví dụ: “Quay video bằng điện thoại và một ô cửa sổ”, “Lịch nội dung cho người chỉ rảnh hai tối mỗi tuần”. Đây là chỗ chuyên môn của bạn lộ ra mà không cần lên gân.

03

Tiếng nói của cộng đồng

Đưa khán giả lên sân khấu: câu hỏi của họ, câu chuyện của họ, kết quả của họ. Ví dụ: “Mình hỏi các bạn mới vào nghề sợ gì nhất, đây là những câu trả lời”. Bạn làm người dẫn chuyện thay vì nhân vật chính.

Định dạng hợp nhất

  • Bài kể chuyện ngắn kiểu status
  • Video nói trước camera, ít cắt dựng
  • Hỏi đáp, livestream trò chuyện
  • Nhóm cộng đồng, thử thách làm cùng nhau

Câu mở bài dùng được ngay

  • Mình không giỏi [việc] bẩm sinh đâu. Mình chỉ làm sai đủ nhiều để biết chỗ nào nên tránh.

  • Có ai cũng từng [tình huống dở khóc dở cười trong nghề] như mình không?

  • Hôm nay không có bí quyết gì cả. Chỉ có một chuyện mà [thời gian] trước mình ước có người kể cho nghe.

06Sản phẩm

bạn bán gì tự nhiên nhất

  1. 01

    Cộng đồng thành viên

    Một nhóm trả phí hằng tháng, nơi mọi người cùng làm, cùng hỏi, cùng khoe tiến độ. Bạn bán sự đồng hành và cảm giác có hội, thứ mà bạn tạo ra tự nhiên hơn bất cứ ai.

  2. 02

    Khóa học nhập môn, làm cùng nhau

    Chương trình cho người mới bắt đầu, chia bước nhỏ, học theo nhóm, có bạn đồng hành. Bạn dẫn người ta qua giai đoạn ngại nhất, khi họ còn chưa dám hỏi ai.

  3. 03

    Dịch vụ trọn gói, giá rõ ràng

    Gói việc cụ thể, bảng giá công khai, không phụ phí bất ngờ. Khách của bạn ghét bị làm khó và sợ bị hớ. Minh bạch là điểm bán hàng của bạn, và giá rõ không có nghĩa là giá rẻ.

07Lời khuyên

ba điều nên làm khác đi

01

Chọn một điều bạn dám không đồng ý

Gần gũi không bắt bạn phải trung tính. Tìm một quan điểm trong ngành mà bạn thật sự thấy sai, rồi nói ra bằng đúng giọng thường ngày của bạn. Bạn sẽ mất vài người theo dõi, và lần đầu tiên những người còn lại kể được bạn khác gì.

02

Tách giá khỏi tình cảm

Tính giá theo kết quả khách nhận được và số giờ bạn bỏ ra, viết thành bảng, rồi gửi bảng đó mà không kèm lời xin lỗi. Một người bạn tốt vẫn được phép sống bằng nghề. Khách quý bạn thật sẽ muốn bạn làm nghề này lâu dài.

03

Bình thường ở giọng, không bình thường ở nghề

Giữ nguyên cách nói chuyện mộc mạc, nhưng gọi tên rõ việc bạn giỏi và kết quả bạn từng tạo ra. Câu “mình giúp các bạn bán hàng online viết bài ra đơn” không hề kiêu. Nó chỉ cho người ta biết nên tìm bạn khi nào.

Trong 7 ngày tới

  1. 1

    Viết lại dòng giới thiệu trên trang cá nhân theo mẫu “mình giúp [ai] làm được [việc gì]”, và bỏ mọi chữ “chỉ là”, “linh tinh”, “nghiệp dư”.

  2. 2

    Đăng một bài nêu một quan điểm bạn vẫn giữ trong lòng vì sợ mất lòng. Không rào đón quá hai câu.

  3. 3

    Lập bảng giá cho dịch vụ chính, cao hơn mức bạn đang thấy “an toàn” một bậc, và gửi nguyên bảng đó cho người hỏi tiếp theo.

08Sắc thái bổ trợ

nguyên mẫu nên mượn thêm

the everyman +

the sagenhà hiền triết

Thêm chiều sâu chuyên môn cho sự gần gũi. Khán giả vừa thấy bạn dễ nói chuyện vừa thấy bạn có nghề thật, và đó là lý do để họ trả tiền chứ không chỉ bấm thích.

the everyman +

the rebelngười thách thức

Thêm góc cạnh. Một chút dám nói ngược cho bạn chính kiến rõ ràng, kéo bạn khỏi vùng “ai cũng mến mà chẳng ai nhớ”, trong khi giọng vẫn là giọng người nhà.

Thương hiệu và nhân vật cùng nguyên mẫu

IKEA · Levi's · Target · eBay

Bạn không cần đứng cao hơn ai để đáng được trả tiền. Cứ ngồi cùng bàn với khán giả, nhưng nói rõ mình giỏi việc gì và giá của nó là bao nhiêu.

Làm bài test

Lưu ý

Kết quả này để tham khảo và định hướng. Mỗi người có một câu chuyện và nguồn năng lượng riêng, không nằm gọn trong khuôn mẫu nào. Bạn có thể mang nhiều hơn một nguyên mẫu, và chính cách chúng pha vào nhau mới làm nên nét riêng của bạn.

0911 nguyên mẫu còn lại

đọc thêm về những nguyên mẫu khác

01Dấu ấnMuốn để lại dấu ấn, dám mạo hiểm để thay đổi điều gì đó.

02Tự doMuốn tự do đi tìm sự thật, trải nghiệm và ý nghĩa của riêng mình.

03Trật tựMuốn dựng nên thứ gì đó vững chãi, có cấu trúc, tồn tại lâu dài.

04Kết nốiMuốn gắn bó, thuộc về, và làm người khác thấy họ không một mình.

→Bước tiếp theo

từ nguyên mẫu đến một thương hiệu chạy được

Biết nguyên mẫu mới là điểm bắt đầu. Biến nó thành định vị, hệ thống nội dung và sản phẩm có giá rõ ràng là phần việc dài hơn. Đội ngũ Vũ Trụ Creator làm việc 1:1 trên đúng business của bạn, và đi cùng đến khi nó chạy.

Khám phá dịch vụ consulting
  • Định vị và thương hiệu cá nhân
  • Hệ thống nội dung
  • Đóng gói sản phẩm số